Giorgio Agamben – Ontoloji ve Anthropogenesis

Bir ilk felsefeye, yani, bir ontolojiye erişmek bugün hala-ya da bir kez daha-mümkün müdür, değil midir? Birazdan okuyacağınız sayfalarda işin aslı neymiş bakacağız. Açıklamaya çalışacağımız bazı nedenlerden dolayı, en azından Kant’tan beri bu erişim o kadar sorunsallaşmıştır ki bugün ancak bir arkeoloji biçiminde düşünülebilmektedir. Esasında ilk felsefe ne kadar karmaşık ya da incelikli olursa olsun bir doktrinin sınırları içinde kalan bir kavramsal formülasyonlar bütünü değildir: her seferinde bir daha insani eylem ve bilmenin, yani bir insanın yapabileceklerinin, bilebileceklerinin ve söyleyebileceklerinin mekanını açar ve bu mekanın sınırlarını belirler. Ontoloji Batı’nın tarihsel yazgısıyla doludur.

Ancak bu durumun sebebi varlıkta izah edilemez ve tarihüstü büyülü bir gücün bulunması değildir. Ontoloji bu yazgıyla doludur, çünkü ontoloji dil ve dünya arasındaki tarihsel eklemlenmenin kökensel yeridir. Bu eklemlenme içinde anthropogenesis‘in hatırasını barındırır. Anthropogenesis, yani, dil ile dünya arasındaki eklemlenmenin meydana geldiği an. İşte bu yüzden ontolojideki her değişim bu “yazgıdaki” bir değişime değil, dil ve dünya arasındaki eklemlenmenin Homo Sapiens türünün yaşayan mensuplarına “tarih” olarak ifşa ettiği imkanlar karmaşasındaki bir değişime tekabül eder.

Anthropogenesis, yani insanın insan oluşu, esasında geçmişte bir kez olup bitmiş bir olay değildir: bilakis, oluşu dur durak bilmeyen bir olaydır. İnsanın daima bir taraftan insan olduğu, bir taraftan da insandışı kaldığı (ya da olduğu) devam eden bir süreçtir. İlk felsefe işte bu olayın hatırası ve tekrarıdır: bu anlamda ilk felsefe Homo Sapiens‘in tarihsel a priori‘sini gözler ve işte arkeolojik araştırmanın geriye doğru erişmeye uğraştığı tam da bu tarihsel a priori‘dir.

Giorgio Agamben, Bedenlerin Kullanımı (The Use of Bodies, Homo Sacer IV, 2 (2015) – Stanford University Press) – Bölüm 2: Ontolojinin bir Arkeolojisi s. 111
İngilizceden Çeviren: Ömer Faruk Peksöz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir