Wittgenstein: Cepheden Düşülmüş Notlar

8.7.1916
Bir Tanrıya inanmak demek, hayatın anlamını sorgulamayı anlamak demektir. Bir Tanrıya inanmak, dünya hakikatlerinin henüz olmuş bitmiş olmadığını görmek demektir. Tanrıya inanmak demek, hayatın bir anlamının olduğunu görmek demektir.

Dünya bana verildi, bu demektir ki; arzularım dünyaya hazır bir şeye katılır gibi katılıyor. (Arzularımın ne olduğunu daha henüz bilmiyorum.) Dolayısıyla biz yabancı bir isteğe bağlı olduğumuz hissiyatına sahibiz. Ne olursa olsun bağımlıyız ve bağımlı olduğumuz şeyi Tanrı olarak zikredebiliriz. Tanrı bu anlamda tek kelimeyle kaderdir ya da bunun aynısı olan arzularımızdan bağımsız bir dünya. Kendimi kaderden bağımsız yapabilirim.

İki Tanrısallık vardır: Dünya ve benim bağımsız Ben’liğim. Ya mutluyum ya da mutsuzum, hepsi bu. İnsan iyi veya kötü yoktur diyebilir. Kim mutluysa onda korku olmamalı, ölüm karşısındaki korku da olmamalı. Sadece zamanda değil, şimdide yaşayan mutludur. Şimdide yaşanan bir yaşam için ölüm yoktur. Ölüm yaşama ait bir olay değildir. Dünyanın bir hakikati degildir [Vgl.6.4311].

Ebediyeti sonsuz zaman süresi değil, zamansızlık şeklinde anlarsak, şimdide yaşayanın ebedi yaşadığını söyleyebiliriz [S6.4311]. Mutlu yaşamak için dünya ile mutabakat dahilinde bulunmak durumundayım. Ve bu zaten “mutlu olmak” demektir.

Öyle ise tabircaizse bağımlı gördüğüm o arzularla mutabakat dahilindeyim. Bu, Tanrının isteğini yerine getiriyorum demektir. Ölüm karşısında korku, yanlış bir yaşamın -yani kötü bir yaşamın- en iyi göstergesidir. Eğer vicdanım beni muvazeneden uzaklaştırırsa, o zaman birşeylerle mutabakat dahilinde değilimdir.

Fakat bu nedir? Dünya mı?

Şunu söylemek kesin doğru olur: Vicdan, Tanrının sesidir.

Mesela onu bunu incitmiş olduğumu düşünmek, beni mutsuz ediyor, bu benim vicdanım mıdır? “Vicdanına göre hareket et, yaptıkların nasıl olursa olsun” diyebilir miyiz?

Mutlu yaşa!

1914 -1917 – Günlükler’den
Almancadan Çeviren: Servet Kızılay

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir