Akif Emre’nin yol haritası: Çizgisiz Defter

Seyahatnameler veya gezi notları bize kişilerin kısa süreli ziyaretlerine edindiği mekânsal ve toplumsal izlenimleri verir. Bu anlamda mekânların durak noktası olması, söz konusu mekânlara dair sonrasında ortaya çıkan metinleri biraz yüzeyselliğe sevk ediyor.

Çizgisiz Defter kitabı ise Akif Emre’nin şehirlere farklı zamanlarda yaptığı yolculukları yani farklı zamanlarda kaleme aldığı yazıları bize bir arada sunarak zamanın mekâna dair tahlillere nasıl bir etkisi olduğuna dair fikir verme eğiliminde. Ve bu daha çok bir kamerayla gerçekleştiriliyor. Yani bulunulan mekânda ve o anda kamera kadrajına girmeye değer görüntü hangisi?

Akif Emre’ye göre “Kamera, tarihe ve mekâna hükmetmese de –onları- keşfediyor.”

Çizgisiz Defter, geniş bir coğrafyada farklı mekânlara farklı zamanlarda yapılan gezilerle mekânlara ve insanlara dair izleri takip ediyor. Akif Emre bazen bir belgesel çekimi bazen de bir dost ziyareti için gittiği beldelerde aldığı notları; “Haritaların ve sınırların parçaladığı günümüz coğrafyasına karşı bir hatırlayış çabası” olarak bize sunuyor. Yazılarda çoğu zaman insana ve topluma dair analizler mekân üzerinden yapılıyor. Geçmişi bir hatırlayış çabası olan her bir gezi, somut eserler –bunlar daha çok taş yapılar- üzerinden ele alınıyor. Çünkü Emre’ye göre; “Tarih, bir yönüyle kurgudur, ama hepsinden önce somut eserlerdir.” Zamana direnenler de taş yapılardır.

Gezi notlarının bir derlemesi olan kitap Endülüs’te Müslümanların ve Yahudilerin izlerini Filistin’e kadar sürüyor. Keşif Akif Emre’nin o an bulunduğu noktada bitmiyor. Bugün Filistin Meselesi olarak karşımıza çıkan olayı Endülüs’ten –Hristiyanlar- tarafından kovulan Yahudilerle Filistin’e yerleştirilen Müslümanların çocuklarının karşı karşıya gelmesi olarak tanımlanıyor.

Yapılan ziyaretlerin ve bu ziyaretlere dair alınan notların mahiyetinin turistik bir gezinin çok ötesinde olduğu kitabın daha en başında belirtiliyor aslında. Kadim zamanlardan bugüne İslam coğrafyasını zihninde yeniden restore ediyor. Bir bütün olarak kitap yeni bir coğrafyada yeni mekânların keşfinden ziyade bize zamanın keşfinden bahsediyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir